Klimaatwijzer is een initiatief van Universiteit Utrecht
Kant-en-klaar lesmateriaal voor bij de vakken maatschappijleer en maatschappijwetenschappen.
Met een oppervlakte van 9 miljoen km2 is de Sahara de grootste zandwoestijn ter wereld. Maar misschien niet voor lang meer? Sinds kort bestaan er namelijk plannen om de Sahara te vergroenen. Onderzoekers zien een kans hiermee op een duurzame manier het bewoonbaar leefgebied en productief grondgebied uit te breiden. Maar kan dat zomaar? En
Discussies over klimaatmigratie kennen twee veelgebruikte frames: het frame van klimaatmigratie als veiligheidsprobleem en klimaatmigratie als humanitair probleem. In deze lessenserie maken leerlingen kennis met beide frames en leren ze om kritisch na te denken over het gebruik van framing rondom klimaatmigratie.
Wat houdt klimaatverandering eigenlijk in? In deze lessenserie duiken we in klimaatverandering als maatschappelijk vraagstuk. We bekijken verschillende visies van politieke partijen ten opzichte van klimaat én onderzoeken de politieke invloed van wetenschappers.
In 2023 deed socioloog Hans Dagevos een nudging-experiment in een eetcafé in Wageningen. Wat bleek: met een kleine wijziging op de menukaart kiezen mensen vaker een vegetarisch gerecht. Nudging zou een belangrijke rol kunnen spelen bij het maken van duurzamere keuzes. Maar, hoe wenselijk is gedragsbeïnvloeding door de overheid?
Klimaatverandering raakt niet iedereen op dezelfde manier. Sommige mensen dragen meer bij aan klimaatverandering, terwijl anderen er de gevolgen van ondervinden. Hoe eerlijk is klimaatverandering? En hoe zorgen we voor een eerlijk klimaatbeleid? Een lessenserie over klimaatrechtvaardigheid in relatie tot de verzorgingsstaat.
In een wereld waar duurzaamheid steeds belangrijker wordt, doen bedrijven zich soms groener voor dan ze zijn. Maar wanneer is er sprake van misleiding? En welke dilemma’s spelen er bij wet- en regelgeving rondom greenwashing? Een duikje in de wondere wereld van duurzaamheidsclaims.
Wat betekent het wanneer we het hebben over ‘de natuur’? En, hoe verhouden mensen zich tot de natuur? In deze lessenserie maken leerlingen kennis met de verschillende visies op relatie tussen mens en natuur én onderzoeken ze hoe dit terug komt in de standpunten van politieke partijen.
Treuren om uitstervende diersoorten, ontbossing en de afname van biodiversiteit: rouwen om het klimaat is een opkomend fenomeen. Kan ecologische rouw handvatten bieden voor het omgaan met klimaatverandering? En, welke rouwrituelen kennen we eigenlijk in Nederland? Een lessenserie over rouwrituelen binnen de pluriforme samenleving.
Het voeren van klimaatbeleid vraagt om het maken van lastige politieke keuzes. Daarbij stuiten politici vaak op weerstand van burgers of gemeenten. Politici zoeken daarom naar oplossingen met voldoende draagvlak. Steeds vaker wordt een klimaatburgerberaad genoemd als mogelijke oplossing. Maar wat is een burgerberaad precies en wat betekent het voor het functioneren van de democratie?
Dagcrème voor vrouwen, bier voor mannen. Reclames zitten vol met genderstereotypen. Hoe komen deze stereotypen tot stand? En, hoe zit het eigenlijk met genderstereotypen wanneer het gaat om duurzaam gedrag? Maak kennis met het ‘groene feminiene stereotype’.
De Klimaatzaak tegen Shell, de zaak van Urgenda tegen de Nederlandse staat en de Klimaseniorinnen die de Zwitserse staat aanklaagden wegens schending van mensenrechten. Steeds vaker zien we dat er klimaatrechtszaken aangespannen worden. Zijn ze ook effectief? En, wat zijn de gevolgen voor de rechtsstaat?
Er is veel discussie over de oorzaken, gevolgen en de aanpak van klimaatverandering. Daarbij worden feit en fabel nogal eens door elkaar gehaald. In deze les kruipen leerlingen in de rol van factchecker en beoordelen ze stellingen over het klimaat op juistheid en betrouwbaarheid.
Klimaatverandering is een belangrijk speerpunt van politieke partijen. Van links tot rechts en van progressief tot conservatief: het klimaat staat op de politieke agenda. Maar, wat willen politieke partijen nou écht met het klimaat? In deze les nemen we de standpunten van verschillende partijen onder de loep.
Jaarlijks gooien we met z’n allen twee miljard kilo voedsel weg. Het is een hoeveelheid voedsel die ook nog eens verantwoordelijk is voor zes procent van de totale uitstoot van broeikasgassen. Om de klimaatdoelen voor 2030 te halen, moet deze uitstoot minimaal gehalveerd worden. Is het afschaffen van de THT-datum een oplossing?
Klimaatverandering raakt niet iedereen op dezelfde manier. Wat is klimaatrechtvaardigheid en wat betekent het in de praktijk? In deze les onderzoeken we hoe klimaatverandering samenhangt met sociale ongelijkheid. Leerlingen gaat met elkaar in debat over klimaatbeleid in relatie tot de verzorgingsstaat.
Er zijn verschillende visies op de relatie tussen mens en natuur. Is de mens heerser, rentmeester, partner of toch participant van de natuur? In deze les onderzoeken we de visies van politieke partijen op de mens-natuur relatie. Want, hoe we ons verhouden tot de natuur heeft alles te maken met politiek en ideologie.
Klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen van deze tijd. Het heeft niet alleen gevolgen voor het milieu en ecosystemen, maar ook voor onze economie, gezondheid en veiligheid. In deze les onderzoeken we botsingen rondom klimaatverandering als maatschappelijk probleem.
Cruisetoerisme wordt steeds populairder. In tien jaar tijd is het aantal passagiers dat kiest voor een all-inclusive vakantie op een schip ruim verdubbeld. Geen goede zaak voor het klimaat, want cruisetoerisme is de meest vervuilende vorm van vakantie. Wat houdt ons tegen om deze vervuiling aan te pakken?
Wetenschappers trekken al jaren aan de bel als het gaat om klimaatverandering. Worden zij genoeg gehoord in de politiek? Moeten wetenschappers een veto kunnen uitspreken over politieke beslissingen die invloed hebben op het klimaat? In deze les vormen leerlingen hun eigen mening over de invoering van zo’n veto en de gevolgen voor de democratie.
Klimaatverandering, we worden er dagelijks mee doodgegooid. Maar wat houdt klimaatverandering eigenlijk in? En, wat is precies het probleem? In deze les duiken we in klimaatverandering als maatschappelijk probleem.
Steeds vaker zien we dat er rechtszaken aangespannen worden waarbij klimaatrechtvaardigheid belangrijk is. Wat is klimaatrechtvaardigheid? En welke vormen kennen we? In deze les kruipen leerlingen in de rol van advocaat houden ze een pleidooi voor- of tegen klimaatrechtvaardigheid.