Klimaatwijzer is een initiatief van Universiteit Utrecht
Kant-en-klaar lesmateriaal over klimaatverandering voor docenten in het voortgezet onderwijs.
In deze les leren leerlingen hoe het kan dat sloten soms bedenkt zijn met groen mos, planten en soms zelfs dode vissen. Ze onderzoeken de invloed van zuurstof in het water en de temperatuur van het water op de leefbaarheid van zeedieren en -planten. Hoe kan het dat de zuurstof in het water kan opraken?
Hoewel het vaak regent in Nederland zijn onze winters nog lang niet zo koud als de winters in andere landen op dezelfde breedtegraad. Maar hoe kan dit? In deze les onderzoeken leerlingen hoe de zeestroom vanuit de tropen ervoor zorgt dat Nederland en Europa opwarmt. Daarnaast maken leerlingen kennis met de hoeveelheid energie die het
In deze les beantwoorden leerlingen de vraag: veroorzaakt of versterkt menselijk handelen het ontstaan van zware bosbranden? Om bosbranden te voorkomen steken mensen soms gecontroleerd branden aan, maar is dit door de toenemende droogte nog wel veilig? Leerlingen onderzoeken de relatie tussen CO en CO2 in de lucht en het risico op en de gevolgen
In deze les onderzoeken leerlingen hoe een natuurbrand kan ontstaan en welke impact dit heeft op een ecosysteem. Ze ontdekken hoe menselijk handelen kan leiden tot grote verstoringen in de natuur en daardoor tot natuurbranden. De les maakt duidelijk dat ecosystemen kwetsbaar zijn. Daarnaast onderzoeken leerlingen met behulp van grafieken of de temperatuur de afgelopen
Hoewel broeikasgassen vaak in een negatief daglicht worden gezet, zijn ze ook essentieel om de temperatuur op aarde dragelijk te houden. Leerlingen berekenen in deze les hoe koud het zou zijn op aarde zonder broeikasgassen. Dit doen ze met behulp van verschillende formules, waarbij ze ontdekken hoeveel energie de zon uitstraalt, hoeveel zonnestraling er op
Waar gaat alle zon eigenlijk heen wanneer het in de atmosfeer aankomt? De aarde kent een bepaalde energiebalans, die leerlingen in deze les leren begrijpen. Leerlingen gaan rekenen met de zogenoemde albedo: het percentage zonnestraling dat aan de aardoppervlak wordt teruggekaatst. Hoe kan het dat sneeuw een andere albedo heeft dan bijvoorbeeld gras? En welke
Zeedieren krijgen het steeds lastiger doordat het zuurstofgehalte in de zee behoorlijk afneemt. Soms met het gevolg dat massa’s vis happend naar adem sterft en op het strand beland. Er zijn verschillende processen betrokken bij deze verandering van het zeewater, welke leerlingen in deze les ontdekken. Ook worden leerlingen uitgedaagd op een oplossing te bedenken
Waar kwam de dodelijke ijsberg die de Titanic deed zinken vandaan? In deze les ontdekken leerlingen hoe dit soort ijsbergen kunnen ontstaan. En hoe kan het dat de bemanning van de Titanic de ijsberg niet heeft gezien? Dit komt onder andere doordat het grootste deel van de ijsberg zich meestal onder water bevindt. Maar waarom
Wetenschappers onderzoeken oud ijs om achter de temperatuur uit het verleden te komen. Op deze manier ontdekte ze dat de temperatuur in de afgelopen 800.000 jaar niet zo snel is veranderd als nu. Alleen het oudste ijs, wat onderop ligt, is nu juist het ijs wat aan het smelten is waardoor deze onderzoeken een race
Doordat de baan van de aarde rondom de zon varieert is de afstand tussen de aarde en de zon elk jaar een beetje anders. In deze les leren leerlingen deze schommelingen verklaren. Deze zogenoemde Milankovic-cycli is uitgezet in een grafiek, waardoor leerlingen conclusies kunnen trekken en vergelijkingen kunnen doen tussen CO2-concentraties, temperatuur, zonnestraling en isotopentelling.